Na brzegach Morza Marmara stykają się Europa i Azja – a wraz z nimi Biblia, starożytność, Bizancjum i Imperium Osmańskie. W tej podróży objazdowej ze Stambułu otwierają Państwo Dzieje Apostolskie tam, gdzie się rozgrywają: w Aleksandrii Troadzie Paweł usłyszał w nocnym widzeniu wezwanie do Macedonii – impuls, dzięki któremu poselstwo o Chrystusie dotarło do Europy; przez Assos szedł później dalej w kierunku Jerozolimy.
W Pergamonie czytamy list z Objawienia do zboru, który wytrwał tam, „gdzie jest tron szatana”. W Nicei, dzisiejszym İzniku, wspominamy pierwszy sobór powszechny z 325 roku, którego wyznanie wiary chrześcijanie wszystkich wyznań wypowiadają razem do dziś. Obraz dopełniają Edirne z meczetem Selimiye dzieła Sinana, miejsca pamięci na Gallipoli, ruiny Troi, wczesna stolica Osmanów Bursa i na koniec stare miasto Konstantynopola.
Przez osiem dni towarzyszy Państwu państwowo licencjonowany przewodnik mówiący po polsku, a nabożeństwa w miejscach biblijnych dają przestrzeń na ciszę i modlitwę.
Biblijna ścieżka lektury
Te fragmenty przeczytają Państwo na miejscu
Dz 16,6–8Bitynia i Mizja
Duch nie pozwala Pawłowi iść do Bitynii, więc przez Mizję schodzi on do Troady.
Dz 16,9–11Aleksandria Troada
Nocne widzenie męża z Macedonii – stąd ewangelia przeprawia się do Europy.
Dz 20,6–12Aleksandria Troada
Paweł naucza aż do północy, Eutych spada z okna i zostaje przyprowadzony żywy.
2 Tm 4,13Aleksandria Troada
Paweł prosi o płaszcz i księgi, które zostawił u Karpa w Troadzie.
Dz 20,13–14Assos
Paweł idzie pieszo z Troady do Assos i tam wsiada do towarzyszy na statek.
Obj 2,12–17Pergamon
List do zboru, który trzyma się imienia Chrystusa tam, gdzie stoi „tron szatana”.
1 P 1,1Bitynia
List pozdrawia chrześcijan w Bitynii – kraj, do którego Paweł nie mógł wejść, wcześnie miał jednak zbory.
Wskazówka: prosimy zabrać własną Biblię – w każdym miejscu wspólnie otworzymy odpowiedni fragment. Cytaty biblijne: Biblia Warszawska.
Dzień po dniu
Program podróży
Dzień1
Przylot do Stambułu
Lotnisko Stambuł → hotel
Po wylądowaniu wita Państwa przewodnik, który jest tu u siebie, i zawozi do hotelu. Wieczorem przy koktajlu powitalnym poznają Państwo współpodróżnych i otrzymują pierwszy przegląd trasy wokół Morza Marmara, miejsc biblijnych i tekstów, które będą nam towarzyszyć. Słowo błogosławieństwa i wspólna kolacja zamykają dzień nad Bosforem, gdzie trzy nazwy – Byzantion, Konstantynopol, Stambuł – oznaczają trzy epoki.
Nocleg: Stambuł
Dzień2
Edirne – Adrianopol i arcydzieło Sinana
Stambuł → Edirne
Na zachód prowadzi droga do Edirne, które cesarz Hadrian założył jako Hadrianopolis; w 378 roku poległ tu cesarz Walens w walce z Gotami, a do 1453 roku w mieście rezydowali Osmanowie. W południe wchodzimy do meczetu Selimiye, który sam Mimar Sinan uważał za swoje arcydzieło. Dalej meczet Üç Şerefeli i fundacja Bajazyda II, której szpital próbował niegdyś leczyć chorych muzyką i szmerem wody. Na zakończenie odwiedzamy – o ile jest otwarty – bułgarski prawosławny kościół św. Jerzego i kryty bazar Ali Paszy.
Nocleg: Edirne
Dzień3
Gallipoli i Troja
Edirne → Gallipoli → Çanakkale → Troja
Na półwyspie Gallipoli odwiedzamy pola bitewne z 1915 roku, Pomnik Męczenników w Çanakkale i cmentarze ANZAC – miejsca żałoby, w których wspominamy poległych wszystkich stron i modlimy się o pokój. W południe prom przewozi nas przez Dardanele, starożytny Hellespont, z Europy do Azji. Po południu poznają Państwo Troję z jej dziewięcioma warstwami osadniczymi z około 4000 lat, wykopaliskami Heinricha Schliemanna i nowoczesnym muzeum. Nocleg w Çanakkale.
Nocleg: Çanakkale
Dzień4
Aleksandria Troada i Assos – wezwanie do Europy
Çanakkale → Aleksandria Troada → Assos → Ayvalık
Między termami, murami miejskimi a starożytnym portem Aleksandrii Troady otwieramy Dzieje Apostolskie: tutaj Paweł ujrzał męża z Macedonii, tutaj Eutych spadł z okna i ożył, tutaj płaszcz został u Karpa. Apostoł szedł z Troady pieszo do Assos; my jedziemy w górę na akropol ze świątynią Ateny i widokiem na Lesbos. Przez góry Ida i gaje oliwne nad Zatoką Edremit docieramy do Ayvalık z jego niegdyś greckim starym miastem.
Dz 16,8–11Dz 20,6–142 Tm 4,13Nocleg: Ayvalık
Dzień5
Pergamon i droga do Bitynii
Ayvalık → Pergamon → Bursa
Na akropolu Pergamonu stoją Państwo między świątynią Trajana, biblioteką i najbardziej stromym teatrem starożytności; w miejscu ołtarza Zeusa, w którym niektórzy komentatorzy widzą „tron szatana”, czytamy list do zboru. Dalej Czerwona Bazylika, w której później powstał kościół, i Asklepiejon, gdzie działał lekarz Galen. Po południu jedziemy przez Mizję do Bitynii – do kraju, który pozostał dla Pawła zamknięty, a w którym mimo to wkrótce powstały zbory.
Obj 2,12–17Dz 16,71 P 1,1Nocleg: Bursa
Dzień6
Bursa i Nicea – Osmanowie i wyznanie wiary
Bursa → Nicea (İznik) → Stambuł
Bursa, od 1326 roku pierwsza stolica Osmanów, pokazuje rano Ulu Cami z dwudziestoma kopułami, Zielony Meczet i Zielone Mauzoleum, a na wzgórzu zamkowym grobowce Osmana i Orhana, pierwszych sułtanów. W południe docieramy do Nicei: za rzymskimi bramami i murami Cesarstwo Nicejskie w latach 1204–1261 strzegło dziedzictwa Bizancjum, w Hagia Sophii obradował w 787 roku siódmy sobór. Na brzegu jeziora, gdzie pod powierzchnią wody spoczywają mury wczesnochrześcijańskiej bazyliki, wspominamy podczas nabożeństwa wyznanie wiary z 325 roku. Mostem Osmangazi wracamy do Stambułu.
Nocleg: Stambuł
Dzień7
Konstantynopol – Hagia Sophia i Topkapı
Sultanahmet → hipodrom → pałac Topkapı
Ostatni pełny dzień należy do serca starego miasta. W Hagia Sophii Justyniana, od 2020 roku znów meczecie, oglądają Państwo poza porami modlitwy mozaiki galerii. Na hipodromie obelisk egipski, Kolumna Wężowa, obelisk murowany i Fontanna Niemiecka opowiadają o wyścigach rydwanów, cesarskich świętach i powstaniach. Po południu droga prowadzi przez dziedzińce, skarbiec i salę relikwii pałacu Topkapı do Hagia Ireny, gdzie w 381 roku obradował drugi sobór. Podczas wieczoru pożegnalnego wspólnie wspominamy podróż wokół Morza Marmara.
Nocleg: Stambuł
Dzień8
Powrót
Hotel → lotnisko Stambuł
W zależności od godziny lotu transfer zawozi Państwa na lotnisko w Stambule; alternatywnie można dołączyć pobyt wypoczynkowy na Riwierze Tureckiej lub nad Morzem Egejskim. W pamięci pozostaną wezwanie z Troady, list do Pergamonu i wyznanie wiary z Nicei – trzy miejsca, w których widać, jak ewangelia znalazła drogę do Europy i do całego Kościoła.
Państwowo licencjonowany przewodnik mówiący po polsku (na życzenie także w innych językach)
Bilety wstępu zgodnie z programem
Koktajl powitalny pierwszego wieczoru
Poza ceną
Przelot – na życzenie zapytamy o odpowiednie połączenia
Obiady i napoje
Napiwki (orientacyjnie: przewodnik ok. 3–5 €, kierowca ok. 2–3 € dziennie)
Ubezpieczenia podróżne
Warto wiedzieć
Najczęstsze pytania
W jakich miejscach ożywa Biblia?
Pawła spotykają Państwo w Aleksandrii Troadzie (Dz 16 i 20) i w Assos (Dz 20,13–14); w Pergamonie czytamy list z Obj 2,12–17. W Nicei wspominamy pierwszy sobór z 325 roku.
Gdzie zaczyna się i kończy podróż?
Początkiem i końcem jest Stambuł; podróż trwa 8 dni z 7 noclegami. Na życzenie możliwe jest przedłużenie w Stambule lub nad Morzem Egejskim.
Jak podchodzimy do Gallipoli?
Z szacunkiem i bez gloryfikacji: wspominamy poległych ze wszystkich krajów biorących udział w walkach i modlimy się w tym miejscu o pokój i pojednanie.
Czy mogą rezerwować zbory, parafie i osoby indywidualne?
Tak. Grupy ze zborów, parafii, grup domowych i stowarzyszeń podróżują od 9 osób, prywatnie podróż jest możliwa od jednej osoby. Jako biuro kontaktowe nawiązujemy bezpośredni kontakt z naszymi partnerami w Turcji.
Ile kosztuje podróż objazdowa?
Cena dostępna jest na zapytanie i zależy od terminu, wielkości grupy i podziału pokoi. Otrzymają Państwo indywidualną ofertę – bezpłatnie i niezobowiązująco.
Czy przelot jest wliczony?
Nie, przelot do Stambułu nie jest częścią podróży. Na życzenie zapytamy o odpowiednie połączenia.