Mozes en evangeliën · 11 dagen · v.a./t/m Tel Aviv
Terra Sancta – bijbelreis langs beide oevers van de Jordaan
‘En de HERE zeide tot hem: Dit is het land, dat Ik Abraham, Isaak en Jakob onder ede beloofd heb, zeggende: Aan uw nageslacht zal Ik het geven. Ik heb het u met eigen ogen laten zien, maar daarheen zult gij niet overtrekken.’Deuteronomium 34:4
Voor de mensen van de Bijbel was de Jordaan geen grens tussen twee werelden. Israël trok vanuit het oosten over de rivier het beloofde land in, Mozes aanschouwde het vanaf de Nebo, Johannes doopte aan zijn oevers, en Jezus werkte in Galilea evengoed als in het gebied van de Dekapolis. Deze reis neemt beide zijden in het vizier en laat zo een samenhangend beeld van het bijbelse land ontstaan.
De eerste dagen zijn voor Galilea: het Meer van Gennesaret met de Bergrede, Tabgha, Kapernaüm en Magdala, de Tabor met het zicht op Naïn, Nazareth en de ruïneheuvel van Megiddo. Via Bet-Sean, de hoofdstad van de Dekapolis, gaat u over naar Jordanië – naar Gerasa, Amman, Madaba en de Nebo, verder naar de rotsstad Petra, naar Kerak en naar de vesting Machaerus.
Het slot vormen Jeruzalem en Bethlehem: het Israël Museum met de Dode-Zeerollen, de Geboortekerk, het badwater Bethesda, de Via Dolorosa, de Heilig-Grafkerk en de Zaal van het Laatste Avondmaal op de Sion.
De bijbelse leesroute
Deze teksten leest u ter plaatse
Matt. 5:1–12Berg van de Bergrede
De zaligsprekingen worden gelezen boven het Meer van Gennesaret, waar de overlevering ze plaatst.
Marc. 1:21–34Kapernaüm
In de „stad van Jezus” onderwijst Hij in de synagoge en geneest Hij in het huis van Petrus.
Luc. 7:11–17Naïn
Vanaf de Tabor ziet u het dorp waar Jezus de zoon van de weduwe in het leven terugriep.
Luc. 1:26–38Nazareth
De boodschap aan Maria is de grond van de Gabriëlkerk en de Annunciatiekerk.
1 Kon. 9:15Megiddo
Salomo liet Megiddo tot vestingstad uitbouwen – zichtbaar in de ruïneheuvel aan de Via Maris.
Deut. 34:1–5Berg Nebo
Mozes aanschouwt vanaf de top het beloofde land, dat hij niet meer zal betreden.
Num. 20:22–29Petra / Aäronsberg
Op de berg Hor sterft Aäron; de overlevering zoekt hem in de Aäronsberg bij Petra.
Marc. 6:17–29Machaerus
Met deze vesting van Herodes verbindt de overlevering de dood van Johannes de Doper.
Luc. 2:1–20Bethlehem
Geboortekerk en Herdersvelden bewaren de herinnering aan de geboorte van Jezus.
Joh. 5:1–9Badwater Bethesda
Bij het badwater met de vijf zuilengangen geneest Jezus een man die achtendertig jaar ziek was.
Joh. 19:16–20:18Heilig-Grafkerk
Kruisiging, graflegging en het lege graf worden levend in de Anastasis.
Hand. 1:12–14Sion
In de opperzaal komen de discipelen na de hemelvaart samen tot gebed.
Tip: neem uw eigen Bijbel mee – op elke plaats slaan we samen de bijbehorende tekst open. Bijbelcitaten: NBG-vertaling 1951.
Dag voor dag
Reisverloop
Dag1
Aankomst en rit naar Galilea
Tel Aviv → Galilea
U reist individueel naar Tel Aviv. Vanaf de luchthaven gaat de rit noordwaarts het heuvelland van Galilea in. In de omgeving van het Meer van Gennesaret betrekt u uw hotel voor de eerste drie nachten. Na de reis is er tijd om aan te komen en de blik te laten gaan over het landschap waarin Jezus het grootste deel van zijn openbare werk volbracht en zijn eerste discipelen riep.
Marc. 1:14–20Overnachting: Meer van Gennesaret
Dag2
Plaatsen van Jezus aan het Meer van Gennesaret
Berg van de Bergrede → Tabgha → Kapernaüm → Boottocht → Magdala
Vanaf de Berg van de Bergrede overziet u het meer en de omliggende heuvels. Een kort voetpad voert naar Tabgha, het oude Heptapegon, met de Kerk van de Broodvermenigvuldiging en de „Mensa Domini”. In Kapernaüm, de „stad van Jezus”, ziet u de synagoge uit de 4e eeuw, huizen uit de Romeinse tijd en de kerk boven het huis van Petrus. Na een boottocht op het meer bezoekt u de pas ontsloten opgravingen van Migdal, het bijbelse Magdala.
Matt. 5:1–12Marc. 6:30–44Joh. 21:1–14Marc. 1:21–34Luc. 8:1–3Overnachting: Meer van Gennesaret
Dag3
Tabor, Nazareth en Megiddo
Berg Tabor → Nazareth → Megiddo
Op de berg Tabor reikt het uitzicht over de heuvels van Neder-Galilea tot aan het dorp Naïn aan de voet van de heuvel More; daarna bezoekt u de Basiliek van de Gedaanteverandering. In Nazareth voert de weg van de Gabriëlkerk met haar bronkapel over de bazaar naar de Annunciatiekerk. In Megiddo, de ruïneheuvel aan de Via Maris, ziet u het museum, loopt u over het opgravingsterrein van de oude vestingstad en door het waterkanaal uit de Israëlitische koningstijd.
Matt. 17:1–9Luc. 7:11–17Luc. 1:26–381 Kon. 9:15Overnachting: Meer van Gennesaret
Door het middelste deel van het Jordaandal bereikt u Bet-Sean, het antieke Scythopolis en in de tijd van Jezus de hoofdstad van de Dekapolis. Na de bezichtiging van de opgravingen steekt u de grens naar Jordanië over. In Jerash, gesticht als Gerasa, maken zuilenstraten met origineel plaveisel, theaters, tempels, forum, de poort van Hadrianus en mozaïeken van Byzantijnse kerken indruk. 's Avonds bereikt u Amman en overnacht u daar.
1 Sam. 31:10–12Marc. 5:1–20Overnachting: Amman
Dag5
Amman, Madaba en de Nebo
Amman → Madaba → Berg Nebo → Petra
In Amman bezoekt u de citadel met panorama over het centrum, het archeologisch museum, de ruïnes van de grote tempel en een Byzantijnse kerk. In Madaba ziet u de mozaïekkaart, de oudste bewaard gebleven kaart van het Heilige Land. Vanaf de berg Nebo aanschouwde Mozes eens het beloofde land – vandaag opent zich hetzelfde uitzicht over het Jordaandal. Daarna gaat het naar de voormalige hoofdstad van de Nabateeërs, Petra, voor twee nachten.
Door de nauwe kloof van de Siq betreedt u het centrum van de rotsstad. Een klim voert naar de dodentempel Ed-Deir, vanwaar zich een panorama opent over de Arabavlakte en naar de Aäronsberg. Na de afdaling bezichtigt u de belangrijkste plaatsen in het centrum: de zuilenstraat met temenos en de hoofdtempel Qasr el-Bint, de tempel van de gevleugelde leeuwen, een Byzantijnse kerk en uitgekozen graven aan de Koningswand.
Num. 20:22–29Overnachting: Petra
Dag7
Kerak en Machaerus
Petra → Kerak → Mukawir (Machaerus) → Dode Zee
Kerak was als Kir-Chareset eens de hoofdstad van de Moabieten; tegenwoordig bepaalt een machtige kruisvaardersburcht de plaats, die u bezichtigt. Verder gaat het naar Mukawir, naar de legendarische vesting Machaerus van Herodes, waarmee de overlevering de onthoofding van Johannes de Doper verbindt. Vanaf de hoogte kijkt u ver uit over de Dode Zee. Aansluitend rijdt u omlaag naar de oever en betrekt u het hotel voor één nacht.
2 Kon. 3:25Marc. 6:17–29Overnachting: Dode Zee
Dag8
Terug over de Jordaan naar Jeruzalem
Dode Zee → Jordaan → Jeruzalem
Vandaag gaat u weer over naar de westzijde van de Jordaan en rijdt u omhoog naar Jeruzalem, waar de laatste dagen van de reis liggen. De weg van het laagste punt van de aarde naar het bergland voltrekt wat de pelgrims van de Bijbel bezongen als het „optrekken” naar Jeruzalem. De precieze invulling van de dag stemt de reisleiding met de groep af; 's avonds komt u aan in de Heilige Stad.
Ps. 122:1–2Overnachting: Jeruzalem
Dag9
Israël Museum en Bethlehem
Knesset-menora → Israël Museum → Bethlehem → Herdersvelden
In de nieuwe stad ziet u de grote menora, de zevenarmige kandelaar vóór de Knesset. In het Israël Museum bezoekt u de archeologische afdeling en de „Schrijn van het Boek” met de geschriften van de Dode Zee. De maquette van Jeruzalem op schaal 1:50 toont de stad in de tijd van de tweede tempel. 's Middags rijdt u naar Bethlehem, naar de Geboortekerk met haar grotten en naar de Herdersvelden.
Ex. 25:31–37Luc. 2:1–20Overnachting: Jeruzalem
Dag10
Jeruzalem – stad van drie religies
Haram esh-Sharif → Badwater Bethesda → Sint-Anna → Via Dolorosa → Heilig-Grafkerk → Sion → Westelijke Muur
Op de Haram esh-Sharif, het tempelplein, ziet u moskeeën, arcaden en van buitenaf de „Gouden Poort”. Bij het badwater Bethesda en in de Sint-Anna, een van de mooiste kruisvaarderskerken van het land, gedenkt u een genezing door Jezus. Langs de Via Dolorosa volgt u de lijdensweg tot de Anastasis met Golgotha, het Heilig Graf en rotsgraven uit de tijd van Jezus. Op de christelijke Sion bezoekt u de Zaal van het Laatste Avondmaal en loopt u naar de Westelijke Muur.
De ochtend is vrij te besteden – voor een laatste wandeling door de oude stad, een stil gebed of een blik vanaf de Olijfberg. Rond het middaguur brengt de transfer u naar de luchthaven van Tel Aviv, vanwaar u aan de thuisreis begint. Wat blijft, is het beeld van een land dat men pas helemaal begrijpt wanneer men beide oevers van de Jordaan heeft gezien.