Genesis 10–12 · 15 dagen · Ankara – Kars

Het Oude Testament in Anatolië – Hettieten, Abraham, Ararat

‘De HERE nu zeide tot Abram: Ga uit uw land en uit uw maagschap en uit uws vaders huis naar het land, dat Ik u wijzen zal.’Genesis 12:1

15 dagen14 nachten

AnkaraVertrek

KarsEinde

Prijs op aanvraagPrijs

Leesroute Aanvragen →

Van de zonen van Noach tot Abraham, van de Hettieten tot het land Ararat: verrassend veel namen uit de eerste hoofdstukken van de Bijbel hebben hun plaats in het huidige Anatolië. Deze rondreis volgt ze in vijftien dagen over het hele hoogland – van Ankara in het westen tot Kars aan de Armeense grens, de hele tijd per touringcar en met tijd voor de lezing op elke plek.

Aan het begin staan de Hettieten: in Hattusa en Yazılıkaya ontmoet u een groot rijk waarvan de verdragen aan de opbouw van het bijbelse verbond doen denken. Via Cappadocië, het land Tabal uit de Assyrische inscripties, en Arslantepe bij de Eufraat gaat het naar de steencirkels van Göbekli Tepe en naar Harran, de stad waaruit Abram op vijfenzeventigjarige leeftijd wegtrok.

In de Tur Abdin hoort u het Onzevader in de Aramese kerktaal, op Akdamar leest u bij het Jona-reliëf het gebed uit de diepte, aan de voet van de Ararat het verbond met Noach. Ani besluit de reis. Een door de staat erkende reisleider plaatst archeologie en overlevering eerlijk in hun context; christenen van alle kerkelijke achtergronden zijn welkom.

De bijbelse leesroute

Deze teksten leest u ter plaatse

Psalm 139:9–10Ankara (welkomstavond)

Gods hand leidt – bij het begin van een reis dwars over het hoogland.

Genesis 10Museum van Anatolische Beschavingen

De volkerentafel als leidraad: de volken waarvan het museum de sporen toont.

Luc. 2:1Tempel van Augustus in Ankara

De keizer wiens verslag van zijn daden hier in steen staat, in het kerstevangelie.

Exodus 20:1–17Hattusa

De Tien Geboden – gelezen waar de staatsverdragen van de grootkoningen in het archief lagen.

Genesis 10:2–3; Ez. 27:13–14Cappadocië en Gürün

Tubal en Togarma, de zonen van Jafet en Gomer, als handelaars op de markten van Tyrus.

Genesis 15:1–18Aan de Eufraat

Het verbond met Abram tot aan ‘de grote rivier’.

Genesis 11:31–12:5Harran

Terachs tocht naar Haran en Abrams vertrek op Gods woord.

Joz. 24:2–3Soğmatar

De vaderen aan de overzijde van de rivier – bij de sporen van de maancultus.

Matt. 6:9–13Mor Gabriel

Het Onzevader – na afspraak gebeden in de Aramese kerktaal.

Genesis 2:10–14Hasankeyf aan de Tigris

De vier rivieren van de hof van Eden, waaronder de Hiddekel, de Tigris.

Jona 2Akdamar

Het gebed uit de diepte – bij het Jona-reliëf van de Heilig-Kruiskerk.

2 Kon. 19:35–37Burcht van Van

Het einde van Sanherib en de vlucht van zijn zonen naar het land Ararat.

Genesis 8:1–5; Genesis 9:8–17Durupınar en İshak Paşa-paleis

De ark op het gebergte Ararat en het verbond met al het levende.

Hand. 1:8Ani

Tot het uiterste der aarde: het getuigenis dat in Armenië al vroeg een heel volk bereikte.

Tip: neem uw eigen Bijbel mee – op elke plaats slaan we samen de bijbehorende tekst open.
Bijbelcitaten: NBG-vertaling 1951.

Dag voor dag

Reisverloop

Dag1

Aankomst in Ankara – begin in het hart van Anatolië

Luchthaven Ankara → Ankara

Uw reisleider ontvangt u op de luchthaven Esenboğa en brengt u in ruim een half uur naar Ankara. De hoofdstad van Turkije ligt op zo'n 900 meter hoogte midden in het Anatolische hoogland, dat u de komende twee weken van west naar oost doorkruist. In de late namiddag klimt u door de straatjes van de oude stad naar de citadel, vanwaar de blik ver over stad en steppe reikt. Tijdens de welkomstavond stelt de reisleider de route voor: Hettieten en volkerentafel, Abraham in Harran, de Arameeërs van de Tur Abdin en het land Ararat. Als opmaat leest u Psalm 139 – de belijdenis dat Gods hand leidt, waarheen de weg ook gaat.

Psalm 139:9–10Overnachting: Ankara

Dag2

Anatolië in het museum – en op weg naar het land van de Hettieten

Ankara → Boğazkale

De dag begint in het Museum van Anatolische Beschavingen, dat de geschiedenis van het land in één rondgang vertelt: van Çatalhöyük via de Hettieten tot de Frygiërs en Urartu. Hier ontmoet u voor het eerst de volken wier namen in Genesis 10 staan, en de reliëfs van Arslantepe, dat u later bezoekt. Bij de Tempel van Augustus leest u het verslag van de daden van de keizer wiens bevel in het Lucasevangelie Maria en Jozef naar Bethlehem voert; Ancyra was bovendien de hoofdstad van de provincie Galatië. Daarna rijdt u naar het oosten tot Boğazkale. In het kleine museum staan de twee sfinxen van de poort van de Hettitische hoofdstad, die u morgen betreedt. 's Avonds vraagt u zich samen af wie de Hettieten van de Bijbel waren.

Genesis 10Luc. 2:1Gal. 1:2Genesis 23Overnachting: Boğazkale

Dag3

Hattusa – van staatsverdrag tot verbond

Boğazkale → Hattusa → Yazılıkaya → Alacahöyük → Boğazkale

Hattusa was zo'n 450 jaar lang de hoofdstad van de Hettieten. Op de rondwandeling ziet u de Grote Tempel, de stadsmuren met de Leeuwenpoort en de Koningspoort en de tunnel van Yerkapı onder de Sfinxpoort. In de opslagplaatsen vonden archeologen duizenden kleitabletten, waaronder het vredesverdrag tussen Hattusili III en Ramses II. De verdragen van de grootkoningen volgen een vaste opbouw: zelfpresentatie, terugblik op bewezen weldaden, geboden, getuigen, zegen en vloek. Veel uitleggers zien daarin een verwantschap met de Tien Geboden, die beginnen met Gods reddende daad – daarom leest u hier Exodus 20. In het rotsheiligdom Yazılıkaya trekt een processie van goden over de wand. In de namiddag volgt Alacahöyük met zijn Sfinxpoort.

Exodus 20:1–17Deuteronomium 30:15–20Overnachting: Boğazkale

Dag4

Handelaars uit Assur – via Kültepe naar Cappadocië

Boğazkale → Çorum → Kültepe → Göreme

Vandaag ligt een lange reisdag voor u, onderbroken door twee haltes. In het museum van Çorum ziet u vondsten uit Alacahöyük en de omgeving van de Hettitische hoofdstad. Daarna voert de rit via Yozgat naar het zuiden tot Kültepe, het oude Kanesj. Rond 1900 voor Christus onderhielden kooplieden uit Assur hier een handelsnederzetting; hun brieven en afrekeningen op meer dan twintigduizend kleitabletten bevatten de oudste getuigenissen van een Indo-Europese taal. Assur, in de volkerentafel een zoon van Sem, wordt hier tastbaar als een volk van handelaars dat met ezelkaravanen tin en stoffen aanvoerde. Met Psalm 24 bedenkt u aan wie de aarde en allen die daarop wonen toebehoren. 's Avonds bereikt u Cappadocië.

Genesis 10:22Psalm 24:1Overnachting: Cappadocië (Göreme)

Dag5

Cappadocië – in het land Tabal, in de schuilplaats des Allerhoogsten

Göreme → Derinkuyu → Ihlara → Göreme

In Assyrische inscripties heet het hoogland rond Cappadocië Tabal – een naam die velen verbinden met Tubal uit de volkerentafel en de profeet Ezechiël, zonder dat dit zeker is. Later rekent het boek Handelingen Joden uit Cappadocië tot de getuigen van Pinksteren, en Petrus schrijft aan de christenen van dit land. In het openluchtmuseum van Göreme ziet u rotskerken met fresco's uit het leven van Jezus. In de ondergrondse stad Derinkuyu, die over meerdere verdiepingen het tufsteen in reikt, leest u Psalm 91 over de schuilplaats des Allerhoogsten. In de namiddag wandelt u door de Ihlaravallei; in de Ağaçaltı-kerk toont een fresco Daniël tussen de leeuwen – een beeld van vertrouwen dat hier generaties christenen heeft begeleid.

Hand. 2:91 Petr. 1:1Psalm 91:1–2Dan. 6Ez. 27:13Overnachting: Cappadocië (Göreme)

Dag6

Gürün, Darende, Arslantepe – op het spoor van Togarma

Göreme → Gürün → Darende → Arslantepe → Malatya

Een lange reisdag voert over het hoogland naar het oosten, het dal van de Tohma in. Bij Gürün zoeken sommige onderzoekers de stad Tegarama, die in Hettitische en Assyrische teksten voorkomt, en verbinden die met Togarma, de zoon van Gomer uit de volkerentafel, wiens mensen volgens Ezechiël paarden en muildieren naar de markten van Tyrus brachten. Zeker is deze interpretatie niet, maar ze laat zien hoe concreet de volkennamen van de Bijbel in dit landschap gelokaliseerd worden. Via Darende met zijn kloof bereikt u Arslantepe, het oude Melid, sinds 2021 werelderfgoed: paleisgebouwen uit het 4e millennium voor Christus en de hoofdstad van een laat-Hettitisch vorstendom. Malatya werd in 2023 zwaar door de aardbeving getroffen; met Psalm 46 bidt u voor de mensen hier.

Genesis 10:3Ez. 27:141 Kon. 10:29Psalm 46:2–4Overnachting: Malatya

Dag7

Over de Eufraat naar Göbekli Tepe

Malatya → Adıyaman → Eufraat → Göbekli Tepe → Şanlıurfa

Vanuit Malatya gaat het door de bergen naar het zuiden via Adıyaman, dat in 2023 eveneens zwaar door de aardbeving werd getroffen. Dan opent het uitzicht zich op de Eufraat, hier opgestuwd tot het grote Atatürk-stuwmeer. Tot aan deze stroom reikt de landbelofte die God aan Abram gaf – tegelijk herinnert Jozua eraan dat de vaderen aan de overzijde van de rivier andere goden dienden. In de namiddag staat u in Göbekli Tepe voor de T-vormige pijlers van een bouwwerk dat meer dan 11.000 jaar geleden werd opgericht. Het is een archeologische vondst, geen bewijs voor een bijbels verhaal; Psalm 90 laat u daar nadenken over de tijden die voor God als één dag zijn. 's Avonds bereikt u Şanlıurfa, het oude Edessa.

Genesis 15:1–18Joz. 24:2Psalm 90:1–4Overnachting: Şanlıurfa

Dag8

Harran – waar Abram vertrok

Şanlıurfa → Harran → Şuayb → Soğmatar → Şanlıurfa

Harran ligt in de wijde vlakte ten zuiden van Şanlıurfa, dicht bij de Syrische grens. Hier hield Terach met Abram, Sarai en Lot halt op weg naar Kanaän, en vanhier trok Abram op vijfenzeventigjarige leeftijd weg, zoals de HERE tot hem gesproken had. Tussen leemhuizen met koepeldaken en de ruïnes van de Grote Moskee leest u over dit vertrek en over de geschiedenis van Jakob, die naar Laban in Haran vluchtte. De ruïneplaatsen Şuayb en Soğmatar vertellen van de cultus van de maangod Sin, waarom Harran beroemd was – een achtergrond voor Jozua's woord over de goden van de vaderen. In de late namiddag bezoekt u de vijver Balıklıgöl, die een plaatselijke overlevering met Abraham verbindt, en het archeologisch museum.

Genesis 11:31–12:5Genesis 27:43Genesis 29:1–14Joz. 24:2–3Overnachting: Şanlıurfa

Dag9

Mardin – de stad op een berg

Şanlıurfa → Mardin → Deyrulzafaran → Mardin

Door de Mesopotamische vlakte rijdt u naar Mardin, dat zich met zijn stenen huizen tegen een berghelling boven de vlakte vlijt. Hier leest Jezus' woord over de stad op een berg bijna als een plaatsbeschrijving. In de oude stad bezoekt u de Syrisch-orthodoxe kerk van de Veertig Martelaren. In de namiddag volgt het klooster Deyrulzafaran, eeuwenlang tot 1932 zetel van de Syrisch-orthodoxe patriarch. De liturgie wordt hier tot op vandaag in het Syrisch gevierd, een vorm van het Aramees. De Arameeërs staan al in de volkerentafel, en Israël beleed bij het aanbieden van de eerstelingen dat zijn stamvader uit Aram gekomen was. 's Avonds ziet u de lichten van de vlakte onder u aangaan.

Matt. 5:14–16Psalm 133Deuteronomium 26:5Overnachting: Mardin

Dag10

Tur Abdin – het Onzevader in de taal van Jezus

Mardin → Mor Gabriel → Midyat → Hasankeyf → Diyarbakır

De Tur Abdin, de ‘berg van de dienaren van God’, is een van de oudste christelijke landschappen ter wereld. In het klooster Mor Gabriel, gesticht in 397, wonen tot op vandaag monniken en nonnen; hier bidt u na afspraak met het klooster het Onzevader in de Aramese kerktaal – dicht bij de taal waarin Jezus zijn discipelen leerde bidden. In Midyat ziet u de kalkstenen huizen en kerktorens van de oude stad. In de namiddag bereikt u Hasankeyf aan de Tigris; de oude plaats is sinds 2020 door het Ilısu-stuwmeer overstroomd, enkele bouwwerken zijn verplaatst. Aan de stroom die de Bijbel Hiddekel noemt, leest u over de vier rivieren van de hof van Eden. 's Avonds bereikt u Diyarbakır.

Matt. 6:9–13Genesis 2:10–14Deuteronomium 26:5Overnachting: Diyarbakır

Dag11

Amida aan de Tigris – en omhoog naar het Vanmeer

Diyarbakır → Bitlis → Tatvan → Ahlat → Tatvan

's Ochtends leert u Diyarbakır kennen, het antieke Amida: de donkere basaltmuren behoren samen met de Hevseltuinen tot het werelderfgoed, en de brug uit 1065 overspant de Tigris. In de Syrisch-orthodoxe Mariakerk houdt een kleine gemeente tot op vandaag eredienst. Dan begint een lange rit omhoog het hoogland in, door de kloof van Bitlis tot aan het Vanmeer. Op de Seltsjoekse begraafplaats van Ahlat staan duizenden grafstenen uit de 12e tot 15e eeuw dicht bij de oever – een plek waar het gebed van Mozes gewicht krijgt: ‘Leer ons zó onze dagen tellen, dat wij een wijs hart bekomen.’ De nacht brengt u door in Tatvan aan de westoever van het meer.

Psalm 84:2Psalm 90:12Overnachting: Tatvan

Dag12

Akdamar en Tushpa – Jona en het land Ararat

Tatvan → Gevaş → Akdamar → Van

Langs de zuidoever van het Vanmeer rijdt u naar de aanlegsteiger bij Gevaş en steekt per boot over naar het eiland Akdamar. De Heilig-Kruiskerk, gebouwd tussen 915 en 921, vertelt op haar buitenmuren de Bijbel in beelden: Adam en Eva, Abraham en Isaak, David en Goliath en Jona, die door de vis wordt verzwolgen en weer uitgespuwd. Bij dit reliëf leest u het gebed van Jona uit de diepte. In de namiddag beklimt u de burchtrots van Van, het oude Tushpa, hoofdstad van het rijk Urartu – het ‘land Ararat’, waarheen de zonen van Sanherib vluchtten. In de rots is ook een inscriptie van de Perzische koning Xerxes gebeiteld, die veel uitleggers gelijkstellen met de Ahasveros uit het boek Ester.

Jona 2Matt. 12:402 Kon. 19:35–37Jer. 51:27Overnachting: Van

Dag13

Voor het gebergte Ararat – het verbond met al het levende

Van → Muradiye → Durupınar → İshak Paşa-paleis → Doğubayazıt

Langs de noordoever van het Vanmeer en de waterval van Muradiye rijdt u omhoog naar de hoogvlakte van Çaldıran, in de vroege zomer vol bloemen. Bij Durupınar toont men een bootvormige terreinformatie die een plaatselijke overlevering als rustplaats van de ark beschouwt; de reisleider duidt haar eerlijk als natuurlijke formatie. Daar leest u over Gods verbond met Noach en al het levende en over het teken van de boog in de wolken. In de late namiddag bereikt u het İshak Paşa-paleis hoog boven Doğubayazıt. Voor u verrijzen de Grote Ararat met 5.137 meter en de Kleine Ararat. De Bijbel zegt ‘op het gebergte Ararat’ en bedoelt het land Urartu; pas de middeleeuwen gaven de top zijn huidige naam.

Genesis 9:8–17Genesis 8:1–5Overnachting: Doğubayazıt

Dag14

Ani – getuigen tot het uiterste der aarde

Doğubayazıt → Iğdır → Ani → Kars

Vroeg in de ochtend staat de Ararat vaak in het helderste licht boven de vlakte van Iğdır – een laatste blik, met de bedevaartspsalm. Door het dal van de Aras, langs de zoutbergen van Tuzluca, gaat het omhoog naar Ani. De middeleeuwse hoofdstad van de Armeense Bagratiden ligt op een plateau boven de kloof van de Arpaçay, die nu de grens met Armenië vormt. De kathedraal uit 1001, de Verlosserkerk en de fresco's in de kerk van Tigran Honents getuigen ervan hoe ver het evangelie al vroeg kwam; hier leest u het woord over de getuigen tot het uiterste der aarde. 's Avonds bereikt u Kars en dankt u bij het afscheidsdiner met Psalm 104 voor alles wat u gezien hebt.

Psalm 121:1–2Hand. 1:8Psalm 104:24Overnachting: Kars

Dag15

Thuisreis vanuit Kars

Kars → Luchthaven Kars

Afhankelijk van de vluchttijd is er 's ochtends tijd voor de Apostelkerk van Kars uit de 10e eeuw, op wier tamboer de twaalf apostelen als reliëfs verschijnen; tegenwoordig doet zij dienst als moskee. Daarna brengt de transfer u in enkele minuten naar de luchthaven van Kars. Vijftien dagen lang bent u het Oude Testament door Anatolië gevolgd: van de verdragen van de Hettieten via Abrams vertrek in Harran en de Aramese gebeden in de Tur Abdin tot het land Ararat. Wie nog wil blijven, verlengt met de kloosters aan de Zwarte Zeekust of met stranddagen aan de Middellandse Zee.

De route

Op de kaart

1Luchthaven Ankara2Ankara3Hattusa · Yazılıkaya4Alacahöyük5Çorum6Kültepe (Kanesj)7Göreme8Derinkuyu9Ihlaravallei10Gürün11Darende12Malatya · Arslantepe13Adıyaman14Eufraat (Atatürkdam)15Göbekli Tepe16Şanlıurfa17Harran18Şuayb19Soğmatar20Mardin21Deyrulzafaran22Mor Gabriel23Midyat24Hasankeyf25Diyarbakır26Bitlis27Tatvan28Ahlat29Akdamar30Van31Muradiye-waterval32Durupınar33Doğubayazıt · İshak Paşa-paleis34Iğdır35Ani36Kars37Luchthaven Kars

Inbegrepen & prijs

Wat bij de reissom inbegrepen is

Prijs op aanvraag

De reissom hangt af van de reisdatum, de groepsgrootte en de kamerverdeling. U ontvangt een persoonlijke offerte – gratis en vrijblijvend.

Aanvragen →

⛔ Zonder verkooptochten: tapijt-, sieraden- of lederbedrijven maken geen deel uit van de reis.

Inbegrepen

14 overnachtingen in goede middenklasse- en 4-sterrenhotels op basis van halfpension (in Boğazkale en Doğubayazıt eenvoudigere, verzorgde accommodaties)
Alle ritten in een touringcar met airconditioning, luchthaventransfers in Ankara en Kars
Door de staat erkende reisleider met licentie – in het Nederlands of in een van 25 talen
Entreegelden volgens programma
Boottocht naar het eiland Akdamar
Welkomst- en afscheidsavond

Niet inbegrepen

Vlucht
Lunches en dranken
Fooien
Reisverzekeringen
Persoonlijke uitgaven

Goed om te weten

Veelgestelde vragen

Hoe inspannend is de reis?

U legt in 15 dagen ongeveer 3.400 km per touringcar af; dag 4 en dag 6 zijn zeer lange reisdagen van elk ongeveer 450 km, ook dag 7, 10 en 11 hebben langere etappes. De paden in Hattusa, Ani en op de burcht van Van zijn oneffen; een normale conditie volstaat.

Bewijzen Göbekli Tepe of Durupınar de Bijbel?

Nee. Göbekli Tepe is een archeologische vondst uit de steentijd, Durupınar een natuurlijke terreinformatie die plaatselijk als rustplaats van de ark geldt. We tonen beide eerlijk geduid en lezen daar de bijbelse teksten – zonder enige bewijsclaim.

Kan men het aardbevingsgebied van 2023 bereizen?

Malatya en Adıyaman werden in februari 2023 zwaar getroffen; de wederopbouw is in volle gang. We controleren hotels en programma vóór elke reisdatum en passen de route zo nodig aan.

Horen we het Onzevader in het Aramees?

In het klooster Mor Gabriel is dat na afspraak met het klooster mogelijk. Het is een gastvrijheid van de monniken waarop geen aanspraak bestaat.

Wat is de beste reistijd?

Van mei tot oktober. In de winter is het Oost-Anatolische hoogland sneeuwrijk en zeer koud; in de hoogzomer kan het in Şanlıurfa en Mardin erg heet worden.

Is de vlucht bij de reissom inbegrepen?

Nee. U vliegt naar Ankara en vanaf Kars terug, meestal met een overstap in Istanbul. Desgewenst vragen we een passende verbinding voor u aan.

Wat kost de reis?

De prijs hangt af van de reisdatum, de groepsgrootte en de kamerindeling. De reis is als gemeente-, groeps- of privéreis op uw gewenste datum te boeken; na uw aanvraag ontvangt u een persoonlijke offerte – vrijblijvend en kosteloos.

In welke taal wordt de reis begeleid?

Een door de staat erkende reisleider met licentie begeleidt u – in het Nederlands of in een van 25 talen. Wij begeleiden gasten sinds 1989.

Aanvraag & boeking

Deze reis aanvragen

Het Oude Testament in Anatolië – Hettieten, Abraham, Ararat

Soort reis

Gemeente-, parochie- of groepsreisPrivéreis (eigen gewenste datum)Aansluiten bij een vaste reisdatum

Gewenste periode

Gewenste periodePersonenVertrekluchthavenTweepersoonskamersEenpersoonskamersGraag ook de vlucht aanvragen

Verlenging

Wilt u uw reis verlengen?

Nee, geen verlengingJa, graag een verlenging in de offerte

Soort verlengingWanneer?Nachten

Contact

Naam *Gemeente / parochie / organisatieE-mail *TelefoonUw wensen

Ik heb de privacyverklaring gelezen en ga akkoord met de verwerking van mijn gegevens voor de behandeling van mijn aanvraag. privacyverklaring *

Gratis en vrijblijvend – prijzen op aanvraag.

Het Oude Testament in Anatolië – Hettieten, Abraham, Ararat

Deze teksten leest u ter plaatse

Reisverloop

Aankomst in Ankara – begin in het hart van Anatolië

Anatolië in het museum – en op weg naar het land van de Hettieten

Hattusa – van staatsverdrag tot verbond

Handelaars uit Assur – via Kültepe naar Cappadocië

Cappadocië – in het land Tabal, in de schuilplaats des Allerhoogsten

Gürün, Darende, Arslantepe – op het spoor van Togarma

Over de Eufraat naar Göbekli Tepe

Harran – waar Abram vertrok

Mardin – de stad op een berg

Tur Abdin – het Onzevader in de taal van Jezus

Amida aan de Tigris – en omhoog naar het Vanmeer

Akdamar en Tushpa – Jona en het land Ararat

Voor het gebergte Ararat – het verbond met al het levende

Ani – getuigen tot het uiterste der aarde

Thuisreis vanuit Kars

Op de kaart

Wat bij de reissom inbegrepen is

Prijs op aanvraag

Inbegrepen

Niet inbegrepen

Veelgestelde vragen

Deze reis aanvragen

Dit vindt u misschien ook interessant

Grote reis door Oost-Anatolië

Tur Abdin en Mesopotamië

Het Abrahampad